เกาหลีใต้เดินหน้าสร้าง 'ฮับชิป' แห่งใหม่ ประธานาธิบดีลีการันตีหนุนเต็มที่

เมื่อผู้นำประเทศลงสนามเองในสงครามชิป

ถ้าพูดถึงเรื่องเซมิคอนดักเตอร์ (Semiconductor) หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า "ชิป" ในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา แทบจะไม่มีใครในโลกธุรกิจและการเมืองที่ไม่พูดถึงเรื่องนี้ และเกาหลีใต้ก็ไม่ใช่ข้อยกเว้น เมื่อไม่นานมานี้ ประธานาธิบดี ลี แจ-มยอง (Lee Jae Myung) ได้ออกมาประกาศอย่างเป็นทางการว่า รัฐบาลจะให้การสนับสนุนอย่างครบวงจรสำหรับโครงการผลิตชิปขนาดใหญ่ที่มีทั้ง Samsung Electronics และ SK Hynix สองยักษ์ใหญ่ด้านหน่วยความจำของโลกเข้าร่วม โดยพื้นที่เป้าหมายอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศ

พี่สยามอยากบอกตรง ๆ ว่า การที่ประธานาธิบดีออกมาพูดเรื่องนี้ด้วยตัวเองไม่ใช่เรื่องปกติ มันบ่งบอกว่าเรื่องนี้ใหญ่มากพอที่จะต้องใช้น้ำหนักทางการเมืองในการขับเคลื่อน เพราะสงครามชิปในตอนนี้ไม่ใช่แค่เรื่องธุรกิจแล้ว มันกลายเป็นเรื่องของความมั่นคงทางเศรษฐกิจของประเทศไปเรียบร้อย

ทำไมต้องภาคตะวันตกเฉียงใต้?

การเลือกพื้นที่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของเกาหลีใต้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ ที่ผ่านมาอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ของเกาหลีส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในเขตเมืองหลวงกรุงโซลและพื้นที่โดยรอบ เช่น Yongin และ Pyeongtaek ซึ่งเป็นที่ตั้งโรงงานหลักของ Samsung และ SK Hynix อยู่แล้ว

การผลักดันให้มีศูนย์กลางการผลิตชิปแห่งใหม่ในภาคตะวันตกเฉียงใต้ จึงมีนัยสำคัญหลายประการ ทั้งในแง่การกระจายความเสี่ยงทางภูมิศาสตร์ (ไม่ให้โรงงานหลักอยู่ที่เดียวกันหมด) การพัฒนาพื้นที่ที่ยังล้าหลังในเชิงอุตสาหกรรม รวมถึงการสร้างฐานเสียงทางการเมืองในภูมิภาคนั้น ซึ่งก็เป็นเรื่องที่เข้าใจได้ในบริบทการเมืองสากล

ตามรายงานของ Nikkei Asia ทั้ง Samsung และ SK Hynix ยังคงใช้คำระมัดระวังในการพูดถึงแผนงานที่ชัดเจน ซึ่งพี่สยามมองว่านี่คือสัญญาณที่น่าสนใจ เพราะบริษัทเอกชนมักต้องชั่งน้ำหนักหลายปัจจัยก่อนตัดสินใจลงทุนระดับนี้ ไม่ว่าจะเป็นโครงสร้างพื้นฐาน แหล่งน้ำ พลังงาน และแรงงานที่มีทักษะสูง

AI ดันความต้องการชิปพุ่ง — นี่คือจุดเปลี่ยนของโลก

หัวใจสำคัญที่ทำให้โครงการนี้มีความเร่งด่วนคือกระแส AI (ปัญญาประดิษฐ์) ที่กำลังเปลี่ยนโลกอย่างรวดเร็ว การฝึกโมเดล AI รุ่นใหม่ ๆ อย่าง ChatGPT, Gemini หรือระบบ AI ในองค์กรต้องการ หน่วยความจำ (Memory Chip) ปริมาณมหาศาล โดยเฉพาะชิปประเภท HBM (High Bandwidth Memory) ที่เป็นหัวใจของการประมวลผล AI

ข้อมูลจากบริษัทวิเคราะห์ตลาด TrendForce ระบุว่าตลาด HBM ทั่วโลกมีมูลค่าเติบโตเกินกว่า 60% ในปี 2024 และคาดว่าจะยังคงเติบโตต่อเนื่องในอีก 3-5 ปีข้างหน้า ทำให้ทั้ง Samsung และ SK Hynix ต้องแข่งกันขยายกำลังการผลิตอย่างไม่หยุด โดย SK Hynix ถือว่ามีความได้เปรียบอยู่ในตอนนี้ในฐานะซัพพลายเออร์หลักให้กับ Nvidia สำหรับชิป HBM

"การแข่งขันด้านชิปในยุค AI ไม่ใช่แค่เรื่องของบริษัท แต่คือการแข่งขันระหว่างประเทศที่แท้จริง" — มุมมองจากนักวิเคราะห์อุตสาหกรรมเทคโนโลยีในเอเชีย

บทบาทของรัฐบาล: สนับสนุนอย่างไรให้ได้ผล?

การที่ประธานาธิบดีลีประกาศ "สนับสนุนอย่างครบวงจร" นั้น ในทางปฏิบัติมักหมายถึงหลายสิ่งพร้อมกัน ตัวอย่างที่เคยเห็นจากประเทศอื่น เช่น สหรัฐอเมริกาที่ออกกฎหมาย CHIPS Act มูลค่า 52,000 ล้านดอลลาร์, ญี่ปุ่นที่อุดหนุน Rapidus และ TSMC โรงงานในคิวชู หรือยุโรปที่มี European Chips Act ของตัวเอง

สิ่งที่รัฐบาลมักใช้ในการดึงดูดการลงทุนด้านเซมิคอนดักเตอร์ประกอบด้วย:

• การลดหย่อนภาษี สำหรับการลงทุนในโรงงานผลิตและวิจัย R&D
• การอุดหนุนโดยตรง หรือเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำจากรัฐ
• การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ทั้งไฟฟ้า น้ำ และถนน ที่โรงงานชิปต้องการมหาศาล
• การสนับสนุนด้านแรงงาน ผ่านการพัฒนาหลักสูตรในมหาวิทยาลัยและสถาบันวิจัย
• การเร่งกระบวนการอนุมัติ ด้านสิ่งแวดล้อมและการก่อสร้างที่ปกติใช้เวลานาน

สำหรับเกาหลีใต้เอง รัฐบาลชุดก่อนหน้าก็เคยประกาศแผน "Semiconductor Megacluster" บริเวณ Yongin ซึ่งเป็นโครงการระดับ 300,000 ล้านดอลลาร์ที่จะใช้เวลาสร้างถึงปี 2047 ดังนั้นโครงการใหม่นี้จึงต้องอธิบายให้ชัดเจนว่าจะมาเสริม หรือมาแทนที่แผนเดิมอย่างไร

มุมมองของพี่สยาม: ไทยเราได้อะไรจากเรื่องนี้?

พูดตรง ๆ ตอนแรกอ่านข่าวนี้แล้วรู้สึกว่า "เรื่องของเขา ไม่เกี่ยวกับเรา" แต่พอคิดให้ลึกขึ้น มันกลับมีนัยหลายอย่างที่กระทบคนไทยโดยตรงกว่าที่คิด

ในแง่บวก — การที่เกาหลีใต้ขยายฐานการผลิตชิป หมายความว่าซัพพลายของหน่วยความจำในตลาดโลกจะเพิ่มขึ้นในระยะกลาง ซึ่งจะช่วยควบคุมราคาไม่ให้พุ่งสูงเกินไป สินค้าอิเล็กทรอนิกส์ที่คนไทยใช้ในชีวิตประจำวันตั้งแต่โทรศัพท์มือถือ คอมพิวเตอร์ ไปจนถึงรถยนต์ ล้วนพึ่งพาชิปจากซัพพลายเชนที่เกาหลีใต้เป็นส่วนสำคัญ

ในแง่การแข่งขัน — ไทยกำลังพยายามดึงดูดการลงทุนด้านเซมิคอนดักเตอร์ด้วยเช่นกัน รัฐบาลไทยประกาศให้เซมิคอนดักเตอร์เป็น S-curve อุตสาหกรรมอนาคต และมีบริษัทอย่าง Delta Electronics รวมถึงผู้ผลิต PCB (แผงวงจรพิมพ์) และชิ้นส่วนอื่น ๆ ในไทย แต่ต้องยอมรับว่าไทยยังอยู่ในระดับ Back-end (การประกอบและทดสอบ) มากกว่า Front-end (การผลิตชิปด้วย Wafer) ซึ่งต้องการเทคโนโลยีและการลงทุนสูงกว่ามาก

ในแง่บทเรียน — สิ่งที่ไทยน่าจะเรียนรู้จากเกาหลีใต้คือความต่อเนื่องของนโยบายและความจริงจังในการลงทุนด้านการศึกษาและวิจัย เกาหลีใต้ใช้เวลาหลายสิบปีในการสร้าง Samsung และ SK Hynix ให้เป็นผู้นำโลก ไม่ใช่เรื่องข้ามคืน

ข้อควรระวัง: อย่าเพิ่งตื่นเต้นก่อนเวลา

พี่สยามขอเตือนไว้สักนิดว่า การประกาศนโยบายกับการลงมือทำจริงยังเป็นคนละเรื่องกัน โดยเฉพาะโครงการขนาดใหญ่ระดับนี้ที่ต้องผ่านกระบวนการหลายขั้นตอน ทั้ง Samsung และ SK Hynix ที่ยังใช้ถ้อยคำระมัดระวัง นั่นบอกอะไรบางอย่างอยู่ว่าบริษัทยักษ์ใหญ่เหล่านี้ยังไม่ได้ตัดสินใจแน่ชัด 100%

ปัจจัยที่น่าติดตามในอนาคตอันใกล้ประกอบด้วย:

• รายละเอียดของแพ็กเกจสนับสนุนจากรัฐบาลที่เป็นรูปธรรม
• ความชัดเจนเรื่องพื้นที่และโครงสร้างพื้นฐานในภาคตะวันตกเฉียงใต้
• ท่าทีอย่างเป็นทางการของ Samsung และ SK Hynix ต่อโครงการนี้
• สถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์ (Geopolitics) โดยเฉพาะความสัมพันธ์สหรัฐฯ-จีน ที่กระทบห่วงโซ่อุปทานชิปโลกโดยตรง

บทสรุป: โลกกำลังแข่งกันสร้างอนาคต

ถ้าถามว่าพี่สยามคิดอะไรกับเรื่องนี้ ตอบตรง ๆ ว่า "ทึ่ง" — ทึ่งที่เห็นว่าประเทศที่ฉลาดในโลกนี้ต่างรู้ดีว่าชิปคืออนาคต และต่างพุ่งทุ่มเทรัพยากรทั้งนโยบาย เงิน และความสนใจของผู้นำสูงสุดเพื่อแย่งชิงตำแหน่งในอุตสาหกรรมนี้

สำหรับคนไทยทั่วไปที่อาจรู้สึกว่าเรื่องนี้ไกลตัว ลองมองในมุมนี้ดูครับ — ทุกครั้งที่คุณชาร์จโทรศัพท์ ดู Netflix ใช้แอปแผนที่ หรือแม้แต่จ่ายเงินผ่าน QR Code สิ่งที่ทำให้ทุกอย่างทำงานได้คือ "ชิป" ที่มาจากโรงงานในเกาหลีใต้ ไต้หวัน และที่อื่น ๆ ดังนั้นข่าวที่ดูเหมือนไกลตัวนี้ มันส่งผลต่อราคาสินค้า ต่อเทคโนโลยีที่เราจะได้ใช้ และต่อโอกาสงานของคนรุ่นใหม่ในไทยที่อยากทำงานในอุตสาหกรรมนี้

ติดตามความเคลื่อนไหวนี้ต่อไปนะครับ ยังมีเรื่องราวอีกมากที่น่าสนใจจากสงครามชิปที่ไม่ได้มีแค่ผู้ชนะ แต่ยังมีบทเรียนมากมายให้ทุกประเทศเรียนรู้ รวมถึงไทยเราด้วย