ตัวเลขที่ทำให้หายใจไม่ออก
ถ้าพี่สยามบอกว่าตรวจสอบรายชื่อไปแค่ 15,000 คน แล้วเจอว่ามีคนที่ผลคะแนนไม่ตรงกับกระดาษคำตอบถึง 5,000 คน — คุณรู้สึกยังไงครับ?
พี่สยามฟังข่าวนี้แล้วนิ่งไปเลยสักพัก เพราะมันคือสัดส่วนถึง 1 ใน 3 ของที่ตรวจไป แค่ล็อตแรก ยังไม่นับอีก 385,000 คนที่ยังรอการตรวจสอบอยู่
ตามรายงานของมติชนออนไลน์ เมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม นายวรศิษฎ์ เลียงประสิทธิ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย เปิดเผยผลการตรวจสอบเบื้องต้นจากกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.) ว่า จากการนำกระดาษคำตอบมาเทียบกับคะแนนที่ประกาศไว้ของผู้ได้รับการบรรจุเป็นข้าราชการท้องถิ่นแล้วกว่า 15,000 คน พบว่ามีความคลาดเคลื่อนอย่างมีนัยสำคัญถึง 5,000 คน
พูดง่ายๆ คือ คะแนนที่ประกาศ กับสิ่งที่เขียนในกระดาษคำตอบจริงๆ มันไม่ตรงกัน ซึ่งในโลกของการสอบข้าราชการ เรื่องแบบนี้ไม่มีทางเกิดขึ้นเองได้โดยบังเอิญ
ใครรับผิดชอบเรื่องนี้?
การสอบแข่งขันพนักงานส่วนท้องถิ่นครั้งนี้อยู่ภายใต้การดูแลของคณะกรรมการกลางการสอบแข่งขันพนักงานส่วนท้องถิ่น หรือที่เรียกย่อๆ ว่า กสถ. ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ทำหน้าที่ควบคุมการจัดสอบและประกาศผลอย่างเป็นทางการ
ผลการตรวจสอบชุดนี้จะถูกส่งต่อให้สองหน่วยงานหลักคือ คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ หรือ ป.ป.ช. และคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงที่มีนายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน เพื่อดำเนินการตามกฎหมายต่อไป
ในส่วนของกระทรวงมหาดไทย นายอรรษิษฐ์ สัมพันธรัตน์ ปลัดกระทรวงมหาดไทย ได้ลงนามคำสั่งตั้งคณะกรรมการสอบวินัยร้ายแรงกับข้าราชการ สถ. จำนวน 5 คนแล้ว โดยทั้ง 5 คนถูกให้มาช่วยราชการและพ้นจากตำแหน่งเดิมในระหว่างรอการสอบสวน
นายกฯ ออกปากชัด: เรื่องนี้ "ร่วมกันโกง"
นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ไม่ได้อ้อมค้อมแต่อย่างใด ท่านระบุตรงๆ ว่ากรณีนี้สะท้อนถึง "การร่วมกันโกง" โดยอาศัยช่องโหว่ของระบบ
และที่สำคัญ นายกฯ ยืนยันว่าไม่จำเป็นต้องรอคำตัดสินของศาลก่อน เพราะการเพิกถอนการบรรจุเป็นข้าราชการเป็นอำนาจภายในของกระทรวง หากมีหลักฐานชัดเจนว่าทุจริต ก็สั่งเพิกถอนได้ทันที รวมถึงสามารถเรียกเงินเดือนที่จ่ายไปแล้วคืนและฟ้องคดีอาญาด้วย
เมื่อผู้สื่อข่าวถามว่าต้องตรวจสอบรายชื่อทั้งหมด 400,000 คนหรือเปล่า คำตอบของนายกฯ คือ "ต้องสอบทั้งหมดทุกคนอยู่แล้ว"
"เรื่องนี้รับไม่ได้ ตนเป็นข้าราชการเก่าเห็นข่าวการทุจริตแล้วคนแต่งชุด..." — นายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี แสดงความรู้สึกส่วนตัวหลังทราบข่าว
ถ้าเป็นพี่สยามเจอแบบนี้...
พี่สยามต้องพูดตรงๆ ว่านี่คือหนึ่งในข่าวที่รู้สึก "หนัก" มากในรอบปีนี้ ไม่ใช่เพราะตัวเลขใหญ่ แต่เพราะมันกระทบกับคนที่เดินทางมาถูกทาง
ลองนึกดูนะครับ มีคนที่ตั้งใจเรียน ตั้งใจสอบ แต่สุดท้ายไม่ได้รับการบรรจุ ทั้งที่ความสามารถจริงๆ อาจจะสูงกว่าคนที่ "ซื้อ" ช่องโหว่เข้ามา คนกลุ่มนั้นคือผู้เสียหายตัวจริงของเรื่องนี้ ซึ่งไม่มีใครพูดถึงพวกเขามากนัก
ผลกระทบที่อาจมองข้ามไป
เรื่องนี้ไม่ได้กระทบแค่ตัวผู้ทุจริตเท่านั้น แต่มีผลกระทบเป็นลูกโซ่ที่น่าเป็นห่วงหลายชั้น
- คนที่สอบผ่านจริงแต่ไม่ได้บรรจุ — พวกเขาเสียโอกาสไปแล้ว และเวลาที่หายไปไม่มีทางได้คืน
- ท้องถิ่นที่ได้ข้าราชการคุณภาพต่ำกว่ามาตรฐาน — กระทบต่อการให้บริการประชาชนในพื้นที่โดยตรง
- ความเชื่อมั่นในระบบราชการ — เมื่อคนรู้ว่าระบบสอบซื้อขายได้ ความไว้ใจในกลไกของรัฐก็สั่นคลอน
- ภาษีประชาชนที่จ่ายเงินเดือนไปแล้ว — หากต้องเรียกคืนเงินเดือนจาก 5,000 คน กระบวนการทางกฎหมายจะซับซ้อนและใช้เวลา
5 มาตรการที่กำลังจะเกิดขึ้น
นายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่าคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) ได้มีมติเห็นชอบ 5 มาตรการป้องกันการทุจริตในการสอบราชการแล้ว ขณะนี้อยู่ระหว่างการเสนอเข้าที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เพื่อพิจารณา โดยท่านระบุว่าจะพยายามเร่งให้เร็วที่สุด
แม้รายละเอียดของ 5 มาตรการยังไม่ได้เปิดเผยครบถ้วนในขั้นนี้ แต่ทิศทางชัดเจนว่าระบบการสอบข้าราชการกำลังจะถูกปรับใหม่ทั้งหมด
สิ่งที่ต้องจับตาต่อจากนี้
พี่สยามมองว่าสิ่งที่คนไทยควรติดตามต่อจากนี้มีอยู่หลายจุดครับ
หนึ่ง — ตัวเลขสุดท้ายหลังตรวจครบ 400,000 คนจะออกมาเป็นเท่าไหร่ ถ้าสัดส่วนยังอยู่ที่ 1 ใน 3 เหมือนล็อตแรก ตัวเลขผู้ต้องสงสัยอาจพุ่งไปถึงหลักแสนได้
สอง — กระบวนการของ ป.ป.ช. จะเดินหน้าเร็วแค่ไหน เพราะยิ่งนานวัน คนที่ยังปฏิบัติหน้าที่อยู่ก็ยังส่งผลกระทบต่อระบบท้องถิ่นต่อไป
สาม — 5 มาตรการใหม่ที่รอเข้า ครม. จะครอบคลุมจุดอ่อนที่แท้จริงของระบบได้มากน้อยแค่ไหน เพราะถ้าปิดช่องโหว่ไม่ถูกจุด ประวัติศาสตร์ก็อาจจะซ้ำรอยได้อีก
และสี่ — ผู้ที่สอบตกทั้งที่ทำข้อสอบได้จริงๆ จะได้รับการชดเชยหรือโอกาสอย่างไรบ้าง นี่คือคำถามที่ยังไม่มีคำตอบ และพี่สยามคิดว่ามันสำคัญไม่แพ้เรื่องการลงโทษผู้กระทำผิด
มุมมองของพี่สยาม
ถ้าจะมองโลกในแง่ดีสักนิด การที่ตรวจพบเร็วและมีการเปิดเผยต่อสาธารณะอย่างตรงไปตรงมาแบบนี้ ถือเป็นสัญญาณที่ดีกว่าการปล่อยให้เงียบอยู่ใต้พรม แต่สิ่งที่จะบอกว่าระบบจริงจังแค่ไหน คือผลลัพธ์ที่จับต้องได้ ไม่ใช่แค่คำพูด
ระบบราชการไทยต้องการความไว้วางใจจากประชาชน และความไว้วางใจนั้นสร้างได้ด้วยความโปร่งใส ไม่ใช่แค่การแถลงข่าว แต่คือการดำเนินคดีถึงที่สุด ชดเชยคนที่เสียหาย และปิดช่องโหว่ที่แท้จริงได้สำเร็จ
เรื่องนี้ยังไม่จบ และพี่สยามจะติดตามให้ครับ
