ถ้าช่วงนี้หวีผมแล้วพบว่ามีผมติดหวีมากกว่าปกติ หรือสังเกตเห็นผมหลุดร่วงตามพื้นบ้านและบนหมอนมากขึ้น อยากบอกว่าไม่ได้แค่คุณคนเดียวที่เจอปัญหานี้ หลายคนเข้าใจว่าผมร่วงหน้าร้อนเกิดจากขาดสารอาหาร แต่ความจริงแล้วมีสาเหตุอื่นอีกหลายอย่างที่ซ่อนตัวอยู่ในพฤติกรรมประจำวันของเราแทบทุกคน วันนี้พี่สยามเลยอยากชวนมาดูกันให้ละเอียดขึ้นหน่อยว่าจริงๆ แล้วอะไรกันที่ทำให้ผมของเราร่วงหนักในช่วงหน้าร้อนแบบนี้
1. มัดผมแน่นเกินไป รากผมรับแรงดึงสะสม
เวลาอากาศร้อนจัด สิ่งแรกที่หลายคนทำคือรวบผมขึ้นสูงหรือมัดให้แน่นเพื่อให้รู้สึกเย็นขึ้น ซึ่งก็เข้าใจได้ แต่นิสัยนี้แหละที่เป็นหนึ่งในตัวการหลักของผมร่วงแบบที่เรียกว่า Traction Alopecia (ผมร่วงจากแรงดึง)
รากผมที่ต้องรับแรงดึงต่อเนื่องทุกวันจะค่อยๆ อ่อนแอลง บริเวณที่พบบ่อยคือหน้าผาก ขมับสองข้าง และแนวไรผม ซึ่งถ้าปล่อยทิ้งไว้นานๆ อาจฟื้นตัวได้ยากขึ้น
วิธีแก้ง่ายๆ คือเปลี่ยนมาใช้ยางรัดผมผ้านุ่ม หลีกเลี่ยงการมัดชิดหนังศีรษะมากเกินไป และสลับทรงผมให้หลากหลายขึ้น เพื่อไม่ให้รากผมบริเวณเดิมต้องรับแรงซ้ำๆ ตลอดเวลา
2. แสงแดดหน้าร้อน ทำลายผมได้เหมือนทำลายผิว
คนส่วนใหญ่รู้ว่าแดดทำร้ายผิว แต่น้อยคนจะนึกถึงว่าแดดทำร้ายผมได้ไม่แพ้กัน รังสี UV (อัลตราไวโอเลต) จากดวงอาทิตย์สามารถทำลายเปลือกนอกของเส้นผม ทำให้ผมสูญเสียความชุ่มชื้น แห้งกรอบ และขาดหักได้ง่ายขึ้น
นอกจากนี้ อากาศร้อนยังทำให้หนังศีรษะขับเหงื่อและน้ำมันมากขึ้น ส่งผลให้ฝุ่นและสิ่งสกปรกสะสมบริเวณรากผม กระทบต่อสภาพแวดล้อมที่รากผมต้องการในการเจริญเติบโตอีกด้วย
ถ้าต้องออกไปแดดนานๆ ลองพกหมวกปีกกว้าง ร่ม หรือใช้ผลิตภัณฑ์ปกป้องผมจากแสงแดดที่มีสูตรป้องกัน UV โดยเฉพาะ จะช่วยลดความเสียหายได้ไม่น้อย
3. สระสระน้ำคลอรีน ดึงน้ำมันธรรมชาติออกจากผม
หน้าร้อนหมายถึงซีซันว่ายน้ำ แต่น้ำในสระส่วนใหญ่มีคลอรีน (Chlorine) เป็นส่วนประกอบเพื่อฆ่าเชื้อโรค ซึ่งสารนี้ก็ทำหน้าที่ดูดซับน้ำมันธรรมชาติที่เคลือบอยู่บนเส้นผมไปด้วยในเวลาเดียวกัน
ผมที่สัมผัสน้ำสระบ่อยๆ จะเริ่มแห้ง พันกันง่าย หมองลง และขาดหักง่ายกว่าปกติ สำหรับคนที่ทำสีผมไว้ คลอรีนยังอาจทำให้สีซีดจางหรือเพี้ยนเร็วขึ้นอีกด้วย
เคล็ดลับง่ายๆ ที่นักว่ายน้ำหลายคนใช้คือ ล้างผมด้วยน้ำเปล่าก่อนลงสระ เพราะผมที่ดูดซับน้ำสะอาดไว้แล้วจะดูดซับน้ำคลอรีนได้น้อยลง สวมหมวกว่ายน้ำระหว่างลงสระ และรีบสระผมทำความสะอาดทันทีหลังขึ้นจากน้ำ
4. สระผมถี่เกินไป ไม่ได้แปลว่าดีกว่าเสมอไป
อากาศร้อนทำให้หลายคนรู้สึกว่าต้องสระผมทุกวัน หรือบางคนถึงขั้นสระวันละสองรอบเพราะกลัวผมเหม็น เหงื่อออก รู้สึกเป็นเรื่องสมเหตุสมผลมาก แต่ความจริงคือการสระผมถี่เกินไปมีผลเสียที่หลายคนไม่รู้
หนังศีรษะของเรามีน้ำมันธรรมชาติที่ทำหน้าที่รักษาความชุ่มชื้นและปกป้องหนังศีรษะ เมื่อเราสระผมถี่เกินไป น้ำมันนี้จะถูกชะล้างออกบ่อยครั้ง ร่างกายจึงสั่งให้ต่อมไขมันผลิตน้ำมันเพิ่มเพื่อชดเชย ผลก็คือผมกลับยิ่งมันเร็วขึ้น และหนังศีรษะที่แห้งเกินไปก็ทำให้รากผมอ่อนแอ ร่วงได้ง่ายขึ้นด้วย
ความถี่ที่เหมาะสมนั้นขึ้นอยู่กับสภาพหนังศีรษะของแต่ละคน คนที่ออกกำลังกายหนักหรือเหงื่อออกมากอาจสระได้บ่อยกว่าคนที่ทำงานในออฟฟิศทั้งวัน ลองสังเกตสภาพผมของตัวเองแล้วปรับให้เหมาะสม ไม่จำเป็นต้องยึดตามกฎตายตัว
5. แชมพูสูตร Deep Cleansing ทุกวัน ทำผมยิ่งอ่อนแอ
แชมพูสูตร Deep Cleansing (ทำความสะอาดเชิงลึก) ออกแบบมาเพื่อขจัดสิ่งสกปรกและไขมันสะสมที่ทั่วไปเอาออกไม่หมด ใช้แล้วรู้สึกผมเบาสะอาด ซึ่งเป็นที่นิยมมากในช่วงหน้าร้อน แต่ถ้าใช้ทุกวันก็เป็นปัญหา
เพราะแชมพูประเภทนี้จะดึงน้ำมันธรรมชาติออกจากหนังศีรษะมากกว่าแชมพูทั่วไป เมื่อใช้ต่อเนื่องทุกวัน ผมจะสูญเสียความชุ่มชื้นที่จำเป็น แห้งกรอบและขาดง่ายขึ้น บางคนยังมีอาการหนังศีรษะระคายเคือง คัน หรือลอกเป็นขุยเพราะสมดุลของหนังศีรษะถูกรบกวนอีกด้วย
วิธีใช้ที่ดีกว่าคือสลับกับแชมพูสูตรบำรุงความชุ่มชื้น และใช้ Deep Cleansing Shampoo สัปดาห์ละครั้งหรือสองครั้งก็พอ อย่าลืมใช้ครีมนวดผม (Conditioner) ควบคู่ด้วยเพื่อคืนความชุ่มชื้นให้ผม
ผมร่วงหน้าร้อนส่งผลกับคนไทยมากแค่ไหน?
พี่สยามว่าเรื่องนี้ตรงกับคนไทยมากเป็นพิเศษ เพราะเราอยู่ในเมืองร้อนชื้นแทบตลอดปี แต่ช่วงมีนาคมถึงพฤษภาคมที่อุณหภูมิพุ่งสูงถึง 35-40 องศาเซลเซียสในหลายพื้นที่ ปัญหาผมร่วงมักหนักขึ้นจริงๆ นอกจากนี้ วัฒนธรรมการว่ายน้ำในสระสาธารณะ การมัดผมสูงเพื่อลดความร้อน และพฤติกรรมการสระผมทุกวันที่คนไทยคุ้นเคย ล้วนเป็นปัจจัยที่ทำให้ผมเสียสะสมได้โดยไม่รู้ตัว
คนที่ต้องทำงานกลางแจ้ง เช่น พนักงานก่อสร้าง เกษตรกร หรือแม้แต่พนักงานส่งอาหารที่ขี่มอเตอร์ไซค์กลางแดดทั้งวัน ยิ่งเจอความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไปอีก เพราะหนังศีรษะสัมผัสแดดโดยตรงนานหลายชั่วโมงต่อวัน
มุมมองของพี่สยาม: เรื่องเล็กๆ ที่คนมักมองข้าม
พี่สยามเองก็เคยมีช่วงที่ผมร่วงมากจนตกใจ แล้วก็ไปนึกว่าน่าจะขาดโปรตีนหรือวิตามินอะไรสักอย่าง แต่พอย้อนดูพฤติกรรมตัวเอง ก็พบว่านั่นคือช่วงที่หน้าร้อนและสระผมทุกวันเพราะรู้สึกร้อน เหงื่อออกเยอะ จนผมและหนังศีรษะขาดน้ำมันธรรมชาติไปหมดเลย
สิ่งที่อยากฝากไว้คือ การดูแลผมที่ดีไม่จำเป็นต้องซับซ้อนหรือแพง บางทีแค่ปรับนิสัยเล็กๆ น้อยๆ ก็ช่วยได้มากแล้ว ไม่ว่าจะเป็นการเลิกมัดผมแน่นทุกวัน สวมหมวกตอนออกแดด หรือลดความถี่การสระผมลงหน่อย สิ่งเหล่านี้ฟังดูธรรมดา แต่รากผมของคุณจะรู้สึกดีขึ้นแน่นอน
แต่ถ้าลองปรับพฤติกรรมแล้วผมยังร่วงมากผิดปกติ หรือสังเกตว่าผมบางลงชัดเจนในระยะเวลาสั้น ควรปรึกษาแพทย์ผิวหนังหรือแพทย์เฉพาะทางเรื่องผมและหนังศีรษะโดยตรง เพราะบางกรณีอาจมีสาเหตุอื่นที่ต้องรักษาด้วยครับ
- มัดผมแน่น — เปลี่ยนเป็นยางผ้านุ่ม สลับทรงบ่อยๆ
- โดนแดดนาน — สวมหมวก พกร่ม หรือใช้ผลิตภัณฑ์กันแดดสำหรับผม
- ลงสระว่ายน้ำ — ล้างผมก่อนลง สวมหมวกว่ายน้ำ สระผมทันทีหลังขึ้น
- สระผมถี่เกินไป — ปรับความถี่ให้เหมาะกับสภาพหนังศีรษะตัวเอง
- ใช้ Deep Cleansing Shampoo ทุกวัน — สลับกับแชมพูบำรุง ใช้แค่สัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง
ผมที่แข็งแรงไม่ได้มาจากการใช้ผลิตภัณฑ์ราคาแพงเพียงอย่างเดียว แต่มาจากความเข้าใจสภาพผมและหนังศีรษะของตัวเอง แล้วดูแลอย่างสม่ำเสมอต่างหากครับ
