เตือนชาวออฟฟิศ! ก้มหน้าเล่นมือถือ-จ้องจอนาน ระวัง "กระดูกคอเสื่อม" ก่อนวัยอันควร

พี่สยามอ่านโพสต์ของ ดีเจดาว ณัฐภัสสร สิมะเสถียร แล้วต้องยอมรับเลยว่า... นั่งตัวตรงขึ้นทันทีเลย เพราะเรื่องนี้มันใกล้ตัวคนทำงานออฟฟิศอย่างพวกเราแบบสุดๆ ดีเจดาวโพสต์แชร์ประสบการณ์ผ่านอินสตาแกรมส่วนตัว เล่าว่าตื่นมาเช้าวันหนึ่งแล้วพบว่า คอแข็ง หันซ้ายไม่ได้ ตั้งคอให้ตรงก็ไม่ได้ บวกกับอาการปวดอย่างรุนแรง จนต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที ผลเอกซเรย์ออกมาพบว่ามีภาวะ กระดูกคอเสื่อมข้อ C5-C6 ร่วมกับออฟฟิศซินโดรม ซึ่งสาเหตุหลักมาจากพฤติกรรมที่หลายคนทำอยู่ทุกวันโดยไม่รู้ตัว

จากโรคของผู้สูงอายุ สู่ภัยเงียบของคนวัยทำงาน

ในอดีต ภาวะ กระดูกคอเสื่อม (Cervical Spondylosis) — หรือการที่หมอนรองกระดูกคอค่อยๆ เสื่อมสภาพลง — มักถูกมองว่าเป็นเรื่องของผู้สูงอายุอายุ 50-60 ปีขึ้นไป เพราะร่างกายเสื่อมตามวัย แต่ตอนนี้สถานการณ์เปลี่ยนไปแล้ว

ตามข้อมูลสถิติทางการแพทย์ในปัจจุบัน พบว่า กลุ่มคนวัยทำงานอายุ 25-40 ปี มีอัตราการเข้ารักษาด้วยอาการปวดคอเรื้อรังและกระดูกคอเสื่อมก่อนวัยเพิ่มสูงขึ้นอย่างก้าวกระโดด ปัจจัยหลักที่เร่งให้เกิดเร็วขึ้นคือพฤติกรรม "Text Neck Syndrome" หรือสังคมก้มหน้า และการนั่งทำงานที่ไม่ถูกหลัก Ergonomics (การยศาสตร์ — คือการออกแบบท่าทางการทำงานให้เหมาะกับร่างกาย)

ก้มแค่นิดเดียว แต่คอแบกน้ำหนักมหาศาล

นี่คือข้อมูลที่พี่สยามคิดว่าหลายคนยังไม่รู้ และรู้แล้วต้องตกใจแน่นอน ตามข้อมูลทางการแพทย์ ศีรษะของเรามีน้ำหนักเฉลี่ยประมาณ 4.5-5.5 กิโลกรัม เมื่อตั้งตรงตามปกติ แต่พอเราก้มลงเพียงเล็กน้อย กระดูกสันหลังส่วนคอต้องแบกรับน้ำหนักเพิ่มขึ้นทันที

• ก้ม 15 องศา — คอต้องรับน้ำหนักประมาณ 12 กิโลกรัม
• ก้ม 30 องศา — คอต้องรับน้ำหนักประมาณ 18 กิโลกรัม
• ก้ม 60 องศา (ท่าก้มมองสมาร์ทโฟนทั่วไป) — คอต้องรับน้ำหนักสูงถึง 27 กิโลกรัม หรือหนักกว่าปกติถึง 5 เท่า!

ลองนึกภาพว่าเราแบกข้าวสารถุงใหญ่ไว้บนคอทุกครั้งที่ก้มมองมือถือ แล้วทำแบบนั้นซ้ำๆ วันละหลายชั่วโมง ทุกวัน ทุกปี ผลที่ตามมาคือหมอนรองกระดูกคอค่อยๆ สูญเสียความยืดหยุ่น แห้ง และทรุดตัวลงจนเกิดภาวะกระดูกคอเสื่อมก่อนวัยอันควรนั่นเอง

ใครบ้างที่ควรระวังเป็นพิเศษ?

ถ้าพี่สยามจะบอกตรงๆ เลย คือแทบทุกคนที่อ่านบทความนี้อยู่ล้วนมีความเสี่ยงทั้งนั้น โดยเฉพาะ

• พนักงานออฟฟิศ ที่นั่งจ้องจอคอมพิวเตอร์ติดต่อกันหลายชั่วโมงต่อวัน
• คนที่ก้มมองมือถือบ่อย ไม่ว่าจะตอนเดิน นั่งรถ หรือก่อนนอน
• นักเรียน นักศึกษา ที่ก้มอ่านหนังสือหรือจ้องโน้ตบุ๊กนานๆ
• คนทำงาน Freelance หรือ Work from Home ที่มักนั่งทำงานในท่าสบายแต่ไม่ถูกสรีระ

กรณีของดีเจดาวถือเป็นอุทาหรณ์ที่ดีมาก เพราะหลายคนมักรอให้มีอาการก่อนแล้วค่อยแก้ แต่กว่าจะรู้สึกปวดจริงๆ ความเสียหายอาจสะสมมานานแล้ว — ตามที่ดีเจดาวระบุไว้

สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม

พี่สยามอยากให้ทุกคนลองเช็กตัวเองดู ถ้ามีอาการเหล่านี้ ควรปรึกษาแพทย์โดยเร็ว

• ปวดคอเรื้อรัง หรือปวดตึงบ่า ไหล่ เป็นประจำ
• หันคอแล้วรู้สึกฝืด หรือมีเสียงดังกร็อบแกร็บ
• ปวดหัวบ่อยโดยเฉพาะช่วงท้ายทอย
• มีอาการชาหรืออ่อนแรงที่แขน มือ หรือนิ้วมือ
• ตื่นมาแล้วคอแข็ง ขยับลำบาก (เหมือนกรณีดีเจดาว)

ปรับนิดเดียว ก็ช่วยได้มาก

ข่าวดีคือเราป้องกันได้ก่อนที่จะสายเกินไป แค่เริ่มปรับพฤติกรรมเล็กน้อยในชีวิตประจำวัน

• ยกมือถือให้สูงขึ้น ให้หน้าจออยู่ระดับสายตา ไม่ใช่ก้มมองที่อยู่ตัก
• จัดจอคอมพิวเตอร์ให้อยู่ระดับสายตา ขอบจอบนควรอยู่ที่ระดับตาหรือต่ำกว่าเล็กน้อย
• พักทุก 30-45 นาที ลุกขึ้น ยืดคอ หมุนไหล่ เปลี่ยนอิริยาบถ
• ออกกำลังกายกล้ามเนื้อคอและไหล่ เพื่อเพิ่มความแข็งแรงให้กับโครงสร้างรองรับ
• ปรับท่านั่ง หลังตรง เท้าวางราบกับพื้น ไม่นั่งหลังค่อมหน้าจอ

และที่สำคัญที่สุด ถ้ามีอาการผิดปกติใดๆ เกี่ยวกับคอ อย่ารอ รีบปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านกระดูกและข้อหรือเวชศาสตร์ฟื้นฟูเลยดีกว่า เพราะยิ่งเจอเร็ว โอกาสรักษาหายหรือชะลอการเสื่อมก็ยิ่งมีมากขึ้น

พี่สยามเองก็ต้องยอมรับว่าหลังอ่านเรื่องนี้แล้ว เริ่มตั้งใจจะเอาขาตั้งมือถือมาใช้บ้างแล้วล่ะ เพราะสุดท้ายแล้ว สุขภาพคอที่ดีในวันนี้ คือการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุดสำหรับอีก 20-30 ปีข้างหน้า คุณล่ะ ตอนนี้นั่งท่าไหนอยู่?