ออมเงินยังไงให้รวยได้จริง ไม่ใช่แค่ไม่จน

ออมเงินแล้ว แต่ทำไมยังไม่รวยสักที?

ถามตรงๆ เลยนะครับ — ใครเคยรู้สึกบ้างว่าตัวเองออมเงินมาหลายปีแล้ว แต่พอมองไปที่บัญชี ก็ยังรู้สึกว่า "มันแค่พอ" ไม่ได้รู้สึกว่ารวยขึ้นเลย? พี่สยามเองก็เคยเป็นแบบนั้นตอนทำงานออฟฟิศใหม่ๆ เงินเดือนออกมา หักค่าใช้จ่าย เหลือเก็บหน่อยนึง แล้วก็วนซ้ำแบบนี้ไปเรื่อยๆ ปีแล้วปีเล่า

ปัญหาของคนส่วนใหญ่ไม่ใช่ว่า "ออมไม่เป็น" แต่คือ "ออมแบบที่ทำให้แค่ไม่จน ไม่ใช่แบบที่ทำให้รวย" สองอย่างนี้ต่างกันมากครับ และบทความนี้จะพาไปดูว่ามันต่างกันยังไง

ความต่างระหว่าง "ไม่จน" กับ "รวย"

ตามข้อมูลจากธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) พบว่าคนไทยมีอัตราการออมเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 5-8% ของรายได้ ซึ่งถือว่าต่ำมากเมื่อเทียบกับประเทศในเอเชียด้วยกัน อย่างสิงคโปร์ที่อัตราการออมสูงถึง 40% หรือจีนที่ประมาณ 35%

แต่ปัญหาไม่ได้อยู่แค่ "จำนวนที่ออม" ครับ มันอยู่ที่ "วิธีที่เงินถูกจัดการหลังออม" ด้วย

• ออมแบบ "ไม่จน" — ฝากธนาคารออมทรัพย์ได้ดอกเบี้ย 0.5-1% ต่อปี เงินเพิ่มขึ้นช้ามาก แทบไม่ชนะเงินเฟ้อที่ปัจจุบันอยู่ที่ราว 1-3% ต่อปี
• ออมแบบ "รวย" — ให้เงินทำงานต่อ ผ่านการลงทุนในสินทรัพย์ที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่าเงินเฟ้อในระยะยาว

"การออมเงินในบัญชีธนาคารอย่างเดียว คือการที่คุณทำงานหนัก แต่ปล่อยให้เงินเฟ้อกินเงินคุณไปเรื่อยๆ" — แนวคิดนี้ถูกพูดถึงบ่อยในหนังสือการเงินอย่าง The Richest Man in Babylon และ Rich Dad Poor Dad

กฎ 3 ข้อที่คนรวยทำต่างจากคนทั่วไป

1. ออมก่อน ใช้ทีหลัง (Pay Yourself First)

ฟังดูง่าย แต่คนส่วนใหญ่ทำตรงข้าม คือ ใช้ก่อน แล้วค่อยเก็บที่เหลือ ผลคือมักไม่เหลือเก็บ หรือเก็บได้น้อยมาก

วิธีที่ได้ผลกว่าคือ พอเงินเดือนเข้า ตัดโอนไปบัญชีออมทันทีเลย ก่อนที่จะเห็นว่ามีเงินอยู่เท่าไหร่ ตัวเลขที่แนะนำกันทั่วไปคืออย่างน้อย 20% ของรายได้ แต่ถ้าเริ่มต้นยากก็เริ่ม 10% ก่อนได้ครับ แล้วค่อยๆ เพิ่มขึ้น

2. แบ่งเงินให้ชัดเจน — กฎ 50/30/20

กฎนี้มาจากหนังสือ All Your Worth ของ Elizabeth Warren วุฒิสมาชิกสหรัฐฯ และนักวิชาการด้านกฎหมายล้มละลาย หลักการคือ:

• 50% — ค่าใช้จ่ายจำเป็น (ค่าเช่า อาหาร ค่าเดินทาง)
• 30% — ค่าใช้จ่ายที่ต้องการ (ท่องเที่ยว บันเทิง ของที่อยากได้)
• 20% — ออมและลงทุน

สำหรับคนไทยในเมืองใหญ่อย่างกรุงเทพฯ ค่าครองชีพสูง อาจต้องปรับเป็น 60/20/20 แต่สำคัญคือ ส่วนที่ 20% ของการออมและลงทุนต้องมีเสมอ ไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้น

3. ให้เงินทำงานแทนคุณ — อย่าฝากแค่ธนาคาร

นี่คือจุดที่ต่างระหว่าง "ไม่จน" กับ "รวย" ครับ เงินที่ฝากธนาคารออมทรัพย์ปกติได้ดอกเบี้ยแค่ 0.5-1% ต่อปี ในขณะที่เงินเฟ้อกัดกินมูลค่าเงินไปปีละ 1-3% แปลว่า เงินเราจริงๆ แล้วลดลงทุกปี ทั้งที่ตัวเลขในบัญชีดูเพิ่มขึ้น

ทางเลือกที่คนไทยเริ่มต้นได้ไม่ยากมีหลายแบบ เช่น:

• กองทุนรวม RMF/SSF — ลงทุนระยะยาว ได้สิทธิ์ลดหย่อนภาษีด้วย เหมาะสำหรับคนที่เสียภาษีอยู่แล้ว ข้อมูลเพิ่มเติมดูได้ที่เว็บไซต์ของสำนักงาน ก.ล.ต. (SEC)
• กองทุน LTF (ปิดตัวแล้ว แต่ที่ถือไว้ยังอยู่) ถูกแทนด้วย SSF แล้ว
• กองทุนดัชนี (Index Fund) — ลงทุนตามดัชนีตลาดหุ้น ค่าธรรมเนียมต่ำ เหมาะสำหรับคนที่ไม่มีเวลาติดตามตลาด
• พันธบัตรรัฐบาล — ความเสี่ยงต่ำกว่าหุ้น ผลตอบแทนดีกว่าเงินฝาก ข้อมูลล่าสุดดูได้ที่เว็บสำนักงานบริหารหนี้สาธารณะ (BMA)

พลังของดอกเบี้ยทบต้น — เหตุผลที่ต้องเริ่มเร็ว

Albert Einstein เคยพูด (แม้จะถกเถียงกันว่าพูดจริงไหม) ว่า ดอกเบี้ยทบต้น หรือ Compound Interest คือ "สิ่งมหัศจรรย์อันดับ 8 ของโลก" จะพูดหรือเปล่าก็ตาม แต่ตัวเลขมันพิสูจน์ตัวเองครับ

ลองดูตัวอย่างนี้: ถ้าคุณเริ่มลงทุนเดือนละ 3,000 บาท ตั้งแต่อายุ 25 ปี ในกองทุนที่ให้ผลตอบแทนเฉลี่ย 7% ต่อปี (ตัวเลขอ้างอิงจากผลตอบแทนระยะยาวของตลาดหุ้นไทย SET) พอถึงอายุ 55 ปี เงินจะโตเป็นประมาณ 3.4 ล้านบาท แต่ถ้าเริ่มตอนอายุ 35 ปี เงินจะเหลือแค่ประมาณ 1.5 ล้านบาท — ต่างกันเกือบเท่าตัว ทั้งที่ออมมานานต่างกันแค่ 10 ปี

นั่นแหละครับคือพลังของการ เริ่มเร็ว

คำเตือนที่พี่สยามอยากฝากไว้

พี่สยามอยากเตือนตรงๆ ครับว่า การลงทุนทุกอย่างมีความเสี่ยง ไม่มีอะไรรับประกันผลตอบแทนแน่นอน 100% ถ้าใครมาบอกว่า "ฝากเงินกับเรา ได้กำไรแน่นอนทุกเดือน" นั่นคือสัญญาณอันตรายที่ต้องระวัง เพราะลักษณะแบบนี้มักเป็น แชร์ลูกโซ่ (Ponzi Scheme) ซึ่ง ก.ล.ต. และ ดีเอสไอ มีคดีให้เห็นมาแล้วมากมาย

ก่อนลงทุนอะไรควรทำ 3 อย่างนี้ก่อนเสมอ:

• ตรวจสอบใบอนุญาตจาก ก.ล.ต. ที่เว็บไซต์ sec.or.th
• ทำความเข้าใจความเสี่ยงของสินทรัพย์ก่อนลงเงินจริง
• ไม่ลงทุนด้วยเงินที่ตัวเองรับความเสียหายไม่ได้

มุมมองของพี่สยาม

ถ้าเป็นพี่สยามเจอแบบนี้ตอนอายุ 25 จะดีมากเลยครับ เพราะตอนนั้นก็แค่ฝากธนาคารไว้เฉยๆ คิดว่า "เก็บเงินได้แล้วเรียบร้อย" โดยไม่รู้เลยว่าเงินมันกำลังถูกเงินเฟ้อกินทีละนิดทุกปี

สิ่งที่อยากบอกคือ การรวยไม่ได้ต้องการรายได้สูงมาก แต่ต้องการระบบที่ถูกต้อง ออมก่อน ใช้ทีหลัง แบ่งเงินให้ชัด แล้วให้เงินทำงานต่อในสินทรัพย์ที่เหมาะสม ทำแค่นี้สม่ำเสมอ เวลาจะทำงานให้เองครับ

ไม่ต้องรอให้รวยก่อนแล้วค่อยลงทุน — ต้องลงทุนก่อน แล้วจะรวยทีหลัง มันฟังดูง่ายและธรรมดา แต่ทำได้จริงมันเปลี่ยนชีวิตได้เลยนะครับ