หน้าร้อนแบบนี้ ดื่มน้ำเยอะก็ไม่ได้แปลว่าดีเสมอไป
อากาศร้อนแบบนี้ใครๆ ก็รู้ว่าต้องดื่มน้ำให้มากขึ้น แต่รู้ไหมว่าวิธีดื่มน้ำของเราบางอย่างที่คิดว่าถูกต้องสุดๆ กลับอาจไม่ได้ดีอย่างที่คิด แพทย์และผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพหลายคนเตือนว่า "ดื่มมาก" ไม่ได้หมายความว่า "ดื่มถูก" เสมอไป โดยเฉพาะในช่วงหน้าร้อนที่ร่างกายเราต้องรับมือกับความร้อนอยู่ตลอดเวลา
พี่สยามเองก็เคยเป็นคนนึงที่พอเหนื่อยหรือร้อนมากๆ ก็จะหยิบขวดน้ำขึ้นมาจิบยาวๆ แบบไม่หยุด รู้สึกว่าดีมาก ร่างกายได้น้ำเต็มๆ แต่พอมาอ่านข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญแล้ว ถึงได้รู้ว่านิสัยแบบนั้นอาจไม่ได้ดีอย่างที่คิดเลย วันนี้เลยอยากเอามาเล่าให้ฟังกัน
1. รอกระหายน้ำแล้วค่อยดื่มทีเดียวเยอะๆ
หลายคนคุ้นเคยกับการรอจนรู้สึกกระหายก่อน แล้วค่อยหยิบน้ำมาดื่มครั้งละหลายแก้วรวดเดียว ฟังดูสมเหตุสมผลนะ แต่จริงๆ แล้วการกระหายน้ำคือสัญญาณที่ร่างกายส่งมาบอกว่า เริ่มขาดน้ำไปแล้วระดับหนึ่ง ไม่ใช่เพิ่งเริ่ม
การดื่มน้ำปริมาณมากในเวลาสั้นๆ อาจทำให้กระเพาะอาหารขยายเร็ว รู้สึกแน่นท้อง อึดอัด และเป็นภาระให้ร่างกายต้องปรับสมดุลน้ำอย่างเร่งด่วน ที่น่าเป็นห่วงกว่านั้น ในบางกรณีที่พบได้ไม่บ่อยแต่รุนแรง การดื่มน้ำมากเกินไปในเวลาสั้น โดยเฉพาะช่วงที่เสียเหงื่อมากหรือออกกำลังกายนานๆ อาจทำให้ระดับโซเดียมในเลือดต่ำลงได้ ซึ่งเรียกว่า Hyponatremia (ภาวะโซเดียมในเลือดต่ำ) ซึ่งส่งผลต่อการทำงานของระบบประสาทได้
คำแนะนำ: ดื่มน้ำทีละน้อยแต่สม่ำเสมอตลอดวัน อย่ารอจนกระหายค่อยดื่มทีเดียวเยอะ
2. ดื่มน้ำเร็วมากหลังออกกำลังกายหรือกลับจากแดด
ใครที่ออกกำลังกายกลางแจ้งหรือเพิ่งกลับจากข้างนอกที่ร้อนมากๆ คงรู้สึกดีมากที่ได้คว้าขวดน้ำมาดื่มยาวๆ แต่การดื่มเร็วเกินไปในจังหวะที่ร่างกายยังปรับตัวไม่ทัน อาจทำให้รู้สึกแน่นท้อง คลื่นไส้ หรือไม่สบายตัวได้
ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่าหลังจากทำกิจกรรมหนักหรือเดินกลางแดด ควรพักในที่ร่มก่อนสักครู่ รอให้ชีพจรและการหายใจเริ่มเป็นปกติ แล้วจึงค่อยๆ จิบน้ำทีละน้อย วิธีนี้จะช่วยให้ร่างกายดูดซึมน้ำได้ดีกว่าการดื่มรวดเดียวยาวๆ
3. ดื่มน้ำหวาน น้ำชา หรือเครื่องดื่มชูกำลังแทนน้ำเปล่า
หน้าร้อนแบบนี้ เครื่องดื่มเย็นหวานๆ อย่างชานมไข่มุก น้ำอัดลม หรือเครื่องดื่มชูกำลัง ดูจะตอบโจทย์ความต้องการได้ทันทีเลย แต่อย่าลืมว่าเครื่องดื่มเหล่านี้ไม่ได้ทดแทนน้ำเปล่าได้จริงๆ
เครื่องดื่มที่มีน้ำตาล แคลอรี หรือ Caffeine (คาเฟอีน) ในปริมาณสูง หากดื่มบ่อยๆ อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อน้ำหนักที่เพิ่มขึ้น ส่งผลต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด และไม่ได้ช่วยให้ร่างกายได้รับน้ำอย่างที่ต้องการจริงๆ โดยเฉพาะ Caffeine ที่มีฤทธิ์ขับปัสสาวะ ทำให้ร่างกายเสียน้ำได้มากขึ้นด้วยซ้ำ
สำหรับคนไทยที่ใช้ชีวิตอยู่กลางแดดร้อนๆ แบบนี้ น้ำเปล่ายังคงเป็นตัวเลือกที่ดีที่สุดสำหรับการดับกระหายและเติมน้ำให้ร่างกาย ส่วนเครื่องดื่มอื่นๆ ดื่มได้บ้างแต่อย่าให้มันกลายเป็นแหล่งน้ำหลักของวัน
4. ดื่มน้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็งบดเยอะๆ ตอนร้อนมาก
ความรู้สึกของน้ำเย็นจัดในวันที่อากาศร้อนระอุ มันช่างสดชื่นมากจริงๆ แต่การดื่มน้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็งบดติดต่อกันบ่อยๆ โดยเฉพาะทันทีหลังจากอยู่กลางแดดมา อาจทำให้รู้สึกเสียวฟัน คอระคายเคือง หรือกระเพาะบีบเกร็งเล็กน้อยในบางคน
สำหรับคนที่มีประวัติเจ็บคอบ่อย ฟันแพ้ความเย็น หรือมีปัญหาระบบย่อยอาหาร การดื่มน้ำเย็นจัดบ่อยๆ อาจทำให้อาการเหล่านั้นหนักขึ้นได้ ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้เลือกดื่มน้ำที่เย็นพอดีๆ แทนที่จะเย็นจัดสุดขีด เพื่อให้ร่างกายรับได้สบายกว่า
5. ไม่ดื่มน้ำเพราะยังไม่รู้สึกกระหาย
นี่คือนิสัยที่น่าเป็นห่วงที่สุดในช่วงหน้าร้อน โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุและเด็กเล็ก ซึ่งอาจไม่รู้สึกกระหายน้ำชัดเจนเหมือนผู้ใหญ่ที่สุขภาพดี ทั้งที่ร่างกายขาดน้ำไปแล้ว
ความรู้สึกกระหายคือสัญญาณที่ร่างกายส่งมาเตือนว่า "เริ่มขาดน้ำแล้วนะ" ไม่ใช่สัญญาณที่บอกว่า "เพิ่งจะเริ่มต้องการน้ำ" ดังนั้นถ้ารอให้กระหายก่อนแล้วค่อยดื่ม แปลว่าร่างกายเราขาดน้ำไปก่อนหน้านั้นแล้ว
พี่สยามเป็นห่วงกลุ่มผู้สูงอายุและเด็กๆ เป็นพิเศษเลย เพราะทั้งสองกลุ่มนี้เสี่ยงต่อภาวะขาดน้ำในหน้าร้อนมากกว่าคนอื่น และอาจไม่สามารถบอกได้ว่าตัวเองต้องการน้ำแล้ว ลองตั้งเวลาเตือนให้ดื่มน้ำทุก 1-2 ชั่วโมงก็เป็นวิธีที่ดีมากครับ
แล้วควรดื่มน้ำวันละเท่าไหร่ถึงจะพอ?
นี่เป็นคำถามที่ตอบตรงๆ ไม่ได้ 100% เพราะความต้องการน้ำของแต่ละคนไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับอายุ น้ำหนักตัว ระดับกิจกรรม สภาพสุขภาพ และสภาพอากาศในแต่ละวัน ผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการแนะนำให้สังเกตจากสีของปัสสาวะ ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้ที่ง่ายและใช้ได้จริง ดังนี้
- สีเหลืองอ่อนใสๆ — ร่างกายได้รับน้ำเพียงพอ ดีมาก
- สีเหลืองเข้มหรือสีส้ม — ร่างกายกำลังขาดน้ำ ควรดื่มเพิ่มทันที
- ใสเหมือนน้ำเปล่า — อาจดื่มมากเกินไป
และถ้าช่วงไหนต้องออกกำลังกายหนักนานหลายชั่วโมงหรือทำงานกลางแดดตลอดวัน นอกจากน้ำเปล่าแล้ว อาจต้องเติม Electrolyte (เกลือแร่) เพิ่มด้วย แต่ควรปรึกษาแพทย์หรือนักโภชนาการก่อนนะครับ ไม่ใช่หยิบเครื่องดื่มเกลือแร่มาดื่มสะเปะสะปะ
มุมมองของพี่สยาม: ดื่มน้ำให้ถูก ง่ายกว่าที่คิด
ถ้าเป็นเรา เราอาจคิดว่าเรื่องการดื่มน้ำมันง่ายมาก แค่รู้สึกกระหายก็หยิบขวดมาดื่ม จบ แต่พอมาดูข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญแล้ว ถึงรู้ว่าแม้แต่นิสัยง่ายๆ อย่างการดื่มน้ำก็มีรายละเอียดที่ส่งผลต่อสุขภาพได้จริงๆ
สิ่งที่พี่สยามจะเริ่มทำตั้งแต่วันนี้คือ ดื่มน้ำเปล่าทีละน้อยแต่บ่อยขึ้น ไม่รอให้กระหายค่อยดื่ม และลดการดื่มเครื่องดื่มหวานๆ แทนน้ำเปล่าโดยไม่จำเป็น เรื่องเล็กๆ แค่นี้อาจดูไม่สำคัญ แต่ถ้าทำสม่ำเสมอทุกวันในหน้าร้อนแบบนี้ ร่างกายเราจะขอบคุณเองครับ
"ดื่มน้ำถูกวิธีไม่ได้แปลว่าต้องดื่มเยอะ แต่แปลว่าดื่มอย่างสม่ำเสมอและเหมาะกับร่างกายตัวเอง"
หน้าร้อนปีนี้อากาศร้อนกว่าทุกปี ดูแลตัวเองดีๆ นะครับทุกคน อย่าลืมดื่มน้ำก่อนออกไปข้างนอก ระหว่างที่อยู่ข้างนอก และหลังกลับเข้ามาด้วย ร่างกายเราต้องการน้ำตลอดเวลา ไม่ใช่แค่ตอนรู้สึกกระหายครับ
