คืนวันที่ 6 สิงหาคม ข่าวจากหน้ากระทรวงมหาดไทยทำให้พี่สยามต้องนั่งเปิดอ่านซ้ำหลายรอบ เพราะไม่ใช่แค่เรื่องของการชุมนุมธรรมดา แต่มีคนได้รับบาดเจ็บจากเหตุปะทะกันระหว่างกลุ่มผู้ชุมนุมกับเจ้าหน้าที่ถึง 3 ราย ขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม หรือที่รู้จักกันในชื่อ พีมูฟ ได้ออกแถลงการณ์ชี้แจงเหตุการณ์ทั้งหมดอย่างละเอียด ตามรายงานของมติชนออนไลน์
ทำไมพีมูฟถึงมาชุมนุมที่กระทรวงมหาดไทย?
เรื่องนี้ต้องย้อนกลับไปก่อน เพราะไม่ใช่แค่ไปชุมนุมเพื่อความบันเทิงแน่นอน พีมูฟและขบวนคนจนเพื่อสิทธิที่ดินและที่อยู่อาศัยเดินทางมาหน้ากระทรวงมหาดไทยในเช้าวันที่ 6 สิงหาคม ตั้งแต่ 06.30 น. เพราะมีนัดหมายประชุมกับทางกระทรวงโดยตรง
ก่อนหน้านี้เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม ในการประชุมคณะกรรมการแก้ไขปัญหาของพีมูฟ ครั้งที่ 1/2569 ซึ่งมีรองนายกรัฐมนตรี ทรงศักดิ์ ทองศรี เป็นประธาน ทางพีมูฟได้ยื่นหนังสือถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ขอเปิดเจรจาใน 5 ประเด็นสำคัญ ได้แก่
- กลไกการแก้ไขปัญหาที่ดินสาธารณประโยชน์ของขบวนคนจนเพื่อสิทธิที่ดินและที่อยู่อาศัย
- การแก้ไขปัญหาสิทธิและสถานะบุคคล
- การแก้ไขปัญหากรณีชุมชนทับยาง ต.ท้ายเมือง อ.ท้ายเหมือง จ.พังงา
- การแก้ไขปัญหาชุมชนไทดำในจังหวัดสุราษฎร์ธานี
- กรณีอื่น ๆ ที่อยู่ในความรับผิดชอบของกระทรวง
รองนายกฯ ได้มอบหมายให้กระทรวงมหาดไทยจัดประชุม โดยนัดหมายวันที่ 6 สิงหาคม เวลา 09.00 น. นั่นคือที่มาของการเดินทางมาครั้งนี้ ไม่ใช่การมาโดยไม่มีเหตุผล
เช้าวันนั้นเริ่มตึงเครียดตั้งแต่แรก
พีมูฟระบุในแถลงการณ์ว่า ความตึงเครียดเริ่มต้นขึ้นตั้งแต่ช่วงเช้า เมื่อเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดน หรือ อส. ไม่อนุญาตให้ประชาชนนั่งพักใกล้รถยนต์ที่จอดอยู่บนถนนสาธารณะ ซึ่งทางกลุ่มได้ส่งตัวแทนเข้าไปเจรจากับตัวแทนกระทรวงมหาดไทย ในที่นี้คือ ชัยวัฒน์ ดวงสอดศรี หัวหน้าสำนักงานรัฐมนตรีกระทรวงมหาดไทย
แต่ผลปรากฏว่าตัวแทนที่ได้รับมาพบ ไม่มีอำนาจในการตัดสินใจแก้ไขปัญหาใด ๆ ได้ พีมูฟจึงเรียกร้องให้ฝ่ายการเมือง โดยเฉพาะ นายกรัฐมนตรี อนุทิน ชาญวีรกูล ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ออกมาเจรจาด้วยตัวเองโดยตรง ระหว่างนั้นกลุ่มผู้ชุมนุมปักหลักอยู่บนทางเท้านอกรั้วกระทรวง
บ่ายฝนใกล้ตก — ขอขยับเข้าในรั้ว
เมื่อช่วงบ่ายสภาพอากาศเริ่มมีวี่แววว่าฝนจะตก กลุ่มผู้ชุมนุมจึงขยับเข้าไปปักหลักภายในรั้วกระทรวงมหาดไทย พร้อมได้รับการประสานงานว่าจะมีรองปลัดกระทรวงมหาดไทยออกมาพบ แต่เมื่อเวลายืดเยื้อมาถึง 15.30 น. ก็ยังไม่มีสัญญาณใด ๆ จากฝั่งกระทรวง จนในที่สุดเกิดเหตุปะทะขึ้นกับเจ้าหน้าที่ อส. ส่งผลให้มีผู้บาดเจ็บจากเหตุการณ์นี้ถึง 3 ราย
พีมูฟระบุในแถลงการณ์ว่าเหตุปะทะเกิดขึ้นหลังจากถูกเจ้าหน้าที่ อส. ดูถูกเหยียดยาม ซึ่งทำให้สถานการณ์บานปลายออกไป
ความรู้สึกส่วนตัวของพี่สยาม
พูดตรง ๆ นะครับ อ่านแล้วอึดอัดใจไม่น้อย ไม่ว่าจะมองจากมุมไหน การที่ประชาชนเดินทางมาพร้อมนัดหมายที่ชัดเจน แต่ตัวแทนที่ได้รับมาพบกลับ "ไม่มีอำนาจตัดสินใจ" อะไรได้เลย มันให้ความรู้สึกเหมือนถูกส่งคนมาให้ครบขั้นตอนมากกว่าจะแก้ปัญหาจริง และเมื่อคนรู้สึกว่าไม่ได้รับการเหลียวแล ความตึงเครียดก็ระเบิดออกมาในที่สุด ถ้าเป็นพี่สยามเจอแบบนี้ รอมาตั้งแต่เช้า ฝนจะตกก็ยังต้องยืนรออยู่ข้างนอก แล้วยังโดนดูถูกอีก ก็คงอารมณ์ขึ้นไม่น้อยเหมือนกัน
กระทบใครบ้าง และควรจับตาดูอะไร?
ประเด็นที่พีมูฟและขบวนคนจนนำมาร้องเรียนนั้นไม่ใช่เรื่องเล็กน้อย โดยเฉพาะเรื่องสิทธิที่ดินและสถานะบุคคล ซึ่งกระทบกับประชาชนกลุ่มเปราะบางจำนวนมากทั่วประเทศ ไม่ว่าจะเป็นชาวบ้านที่ทำกินในที่ดินสาธารณประโยชน์มาหลายชั่วคน หรือชุมชนชาติพันธุ์อย่างชาวไทดำที่ยังมีปัญหาเรื่องสิทธิและสถานะทางกฎหมายค้างคาอยู่
เหตุปะทะครั้งนี้ยังส่งสัญญาณที่น่าเป็นห่วงอีกอย่างหนึ่งด้วย นั่นคือเมื่อกระบวนการเจรจาสะดุด และผู้ที่ถูกส่งมาพบไม่สามารถตัดสินใจอะไรได้จริง ความไว้วางใจระหว่างภาคประชาชนกับภาครัฐก็ยิ่งถดถอยลง ซึ่งในระยะยาวทำให้การแก้ปัญหาต่าง ๆ ยิ่งยากขึ้นไปอีก
สิ่งที่ต้องติดตามต่อจากนี้
สำหรับใครที่ติดตามประเด็นนี้อยู่ มีเรื่องที่ควรจับตาดูอย่างน้อย 2-3 อย่างครับ
- อาการบาดเจ็บของทั้ง 3 ราย — ยังไม่มีรายงานรายละเอียดชัดเจนว่าเกิดจากอะไรและอาการหนักเบาแค่ไหน ต้องรอข้อมูลเพิ่มเติม
- ท่าทีของกระทรวงมหาดไทย — หลังเกิดเหตุ ฝ่ายรัฐจะมีการชี้แจงหรือตอบสนองอย่างไรบ้าง
- การเจรจา 5 ประเด็น — จะมีการนัดหมายใหม่หรือไม่ และจะมีผู้มีอำนาจตัดสินใจจริงออกมาร่วมโต๊ะเจรจาหรือเปล่า
ตอนนี้ข้อมูลยังมาไม่ครบทุกด้าน โดยเฉพาะจากฝั่งเจ้าหน้าที่ อส. และกระทรวงมหาดไทย เรื่องนี้ต้องรอข้อมูลเพิ่มก่อนจะตัดสินใจอะไรได้ครับ
ปิดท้ายด้วยคำถามทิ้งไว้ให้คิดสักข้อ ในเมื่อนัดหมายมีอยู่ชัดเจน เหตุใดตัวแทนที่ส่งมาพบกลับไม่มีอำนาจตัดสินใจ? และถ้าวันนั้นมีคนที่ตัดสินใจได้จริงออกมา ภาพที่เห็นวันนี้จะยังเกิดขึ้นอยู่ไหม?
