เวลาได้ยินคำว่า Haute Couture คุณนึกถึงอะไร?
หลายคนอาจนึกถึงชุดหรูบนรันเวย์ที่ดูสวยแต่ใส่จริงไม่ได้ หรือราคาที่ฟังแล้วต้องกลืนน้ำลาย แต่จริง ๆ แล้ว Haute Couture (อ่านว่า โอต์ กูตูร์) มีความหมายและกฎเกณฑ์ที่เข้มงวดกว่านั้นมาก มันไม่ใช่แค่คำโก้หรู ๆ ที่แบรนด์ไหนก็แปะได้ แต่คือมาตรฐานระดับโลกที่มีองค์กรรับรองอย่างเป็นทางการ
และก็ต้องบอกว่าข่าวที่ดาราไทยอย่างใหม่ ดาวิกา และเมเปิ้ล สิริวลี ไปร่วม Paris Haute Couture Fashion Week ล่าสุดในโชว์ของแบรนด์ Tony Ward แบรนด์โอต์กูตูร์ที่ผสมสถาปัตยกรรมเข้ากับแฟชั่น ทำให้พี่สยามอยากหยิบเรื่องนี้มาเล่าให้ฟัง เพราะเชื่อว่าหลายคนเห็นชื่อ Haute Couture บ่อย แต่ยังไม่รู้ว่ามันคืออะไรกันแน่
Haute Couture ไม่ใช่แค่ชื่อ มีกฎจริง ๆ
คำว่า "Haute Couture" ในภาษาฝรั่งเศสแปลตรง ๆ ว่า "การตัดเย็บชั้นสูง" และในฝรั่งเศส คำนี้ถูกคุ้มครองโดยกฎหมายผ่านองค์กรที่ชื่อว่า Fédération de la Haute Couture et de la Mode หรือสหพันธ์แฟชั่นฝรั่งเศส
แบรนด์ที่จะได้รับการรับรองว่าเป็น Haute Couture จริง ๆ ต้องผ่านเงื่อนไขเหล่านี้:
- ตัดเย็บด้วยมือทั้งหมด หรือเกือบทั้งหมด ไม่ใช้การผลิตแบบอุตสาหกรรม
- มีห้องเย็บเสื้อ (Atelier) ในปารีส ที่มีช่างฝีมือประจำอย่างน้อย 15 คนขึ้นไป
- เสนอคอลเล็กชันสองครั้งต่อปี คือฤดูใบไม้ผลิ/ฤดูร้อน และฤดูใบไม้ร่วง/ฤดูหนาว โดยแต่ละคอลเล็กชันต้องมีอย่างน้อย 50 ชิ้น
- รับออเดอร์ส่วนตัว (Made-to-order) สำหรับลูกค้าส่วนตัวเท่านั้น ไม่มีการผลิตจำนวนมาก
ปัจจุบันมีแบรนด์ที่ได้รับการรับรองจากสหพันธ์ฯ ประมาณ 14-20 แบรนด์เท่านั้นในโลก ไม่ว่าจะเป็น Chanel, Dior, Givenchy, Valentino และแน่นอน Tony Ward ก็อยู่ในกลุ่มนี้ด้วย
Paris Haute Couture Fashion Week จัดขึ้นที่ไหน บ่อยแค่ไหน?
งานนี้จัดขึ้นที่กรุงปารีสปีละสองครั้ง ช่วงเดือนมกราคม (คอลเล็กชัน Spring/Summer) และเดือนกรกฎาคม (คอลเล็กชัน Fall/Winter) ซึ่งต่างจาก Paris Fashion Week ที่เราเห็นบ่อย ๆ ตรงที่ Haute Couture Week เน้นเสื้อผ้าที่ "สั่งทำ" โดยเฉพาะ ไม่ใช่การเปิดตัวสินค้าเพื่อวางจำหน่ายในร้านทั่วไป
ลูกค้าจริง ๆ ของโชว์เหล่านี้มักเป็นบุคคลที่มีฐานะร่ำรวยมาก เซเลบริตี้ระดับโลก หรือสมาชิกราชวงศ์ ราคาชุดเริ่มต้นอยู่ที่หลักหมื่นดอลลาร์ไปถึงหลักแสนดอลลาร์ต่อชิ้น ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของงาน เวลาที่ใช้ตัดเย็บ และวัสดุที่ใช้
Tony Ward แบรนด์ที่ผสมสถาปัตยกรรมกับแฟชั่น
Tony Ward เป็นดีไซเนอร์ชาวเลบานอน-ฝรั่งเศส ที่ได้รับการยอมรับในวงการ Haute Couture มาหลายทศวรรษ จุดเด่นของแบรนด์คือการดึงแรงบันดาลใจจากสถาปัตยกรรม โครงสร้าง และศิลปะเข้ามาอยู่ในเสื้อผ้า ทำให้ชิ้นงานแต่ละชิ้นดูเหมือน "สิ่งก่อสร้าง" ที่สวมใส่ได้จริง
การใช้วัสดุอย่าง Taffeta (ทาฟเฟตา ผ้าไหมเนื้อแน่น เงางาม) ผสมกับการปักคริสตัลและลูกปัดด้วยมือ คือเอกลักษณ์ที่ทำให้ชุดของแบรนด์นี้ใช้เวลาตัดเย็บนับร้อยถึงนับพันชั่วโมงต่อชิ้น ซึ่งนั่นแหละที่อธิบายว่าทำไมราคาถึงสูงมาก
ทำไมดาราไทยไปงานนี้แล้วถึงสำคัญ?
พี่สยามมองว่านี่ไม่ใช่แค่เรื่องของดาราหรือแฟชั่น แต่มันสะท้อนให้เห็นว่าอิทธิพลของ Soft Power ไทยกำลังขยายตัวออกไปในเวทีโลกจริง ๆ การที่แบรนด์ระดับโลกเชิญดาราไทยไปร่วมงานระดับนี้ หมายความว่าเขามองเห็น "มูลค่า" ของตลาดและกลุ่มแฟนคลับในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ในแง่ของอุตสาหกรรมแฟชั่น การที่เซเลบริตี้ไทยปรากฏตัวในงานระดับ Haute Couture ยังช่วยสร้างการรับรู้ให้กับสาธารณชนไทยว่าโลกแฟชั่นนั้นกว้างกว่าที่คิด และเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่ที่สนใจด้านแฟชั่น การออกแบบ หรือสไตลิสต์ ได้เห็นว่าวงการนี้มีระดับและมาตรฐานที่น่าเรียนรู้
อยากเข้าใจโลก Haute Couture มากขึ้น เริ่มจากตรงไหน?
ถ้าสนใจโลกนี้จริง ๆ พี่สยามแนะนำจุดเริ่มต้นง่าย ๆ ดังนี้:
- ดูสารคดี อย่าง "Signé Chanel" หรือ "The First Monday in May" (เกี่ยวกับ Met Gala) ให้เห็นว่ากว่าจะได้ชุดหนึ่งชิ้นต้องผ่านอะไรบ้าง
- ติดตาม Vogue ฉบับต่าง ๆ โดยเฉพาะ Vogue France และ Vogue Italia ที่รายงาน Haute Couture Week ค่อนข้างละเอียด
- เรียนรู้ศัพท์พื้นฐาน เช่น Atelier (ห้องทำงานช่างตัดเสื้อ), Toile (ชุดต้นแบบที่ทำจากผ้าถูก), Fitting (การลองเสื้อเพื่อปรับแบบ) เหล่านี้จะช่วยให้เข้าใจข่าวแฟชั่นได้ดีขึ้น
- ดูไลฟ์โชว์ หลายแบรนด์ถ่ายทอดสดผ่าน YouTube และ Instagram อย่างเป็นทางการ เข้าถึงได้ฟรี ไม่ต้องบินไปปารีส
มุมมองของพี่สยาม
ส่วนตัวพี่สยามรู้สึกดีใจทุกครั้งที่เห็นคนไทยได้รับการยอมรับในเวทีระดับโลก ไม่ว่าจะในวงการกีฬา บันเทิง หรือแฟชั่น มันพิสูจน์ว่าเราไม่ได้ด้อยไปกว่าใคร ถ้ามีโอกาสและเตรียมตัวมาดี
และถ้าถามว่าเรื่อง Haute Couture เกี่ยวกับชีวิตคนทั่วไปอย่างไร พี่สยามว่ามันสอนเรื่องหนึ่งที่สำคัญมาก นั่นคือ "คุณค่าของงานฝีมือและความใส่ใจในรายละเอียด" ในโลกที่ทุกอย่างผลิตแบบ Mass Production ได้ภายในไม่กี่วินาที ยังมีคนที่ยอมใช้เวลาหลายพันชั่วโมงเพื่อสร้างสิ่งที่ดีที่สุดเพียงชิ้นเดียว นั่นคือความงามในแบบของมันเองครับ
