ละครเวทีมิวสิคัล คืออะไรกันแน่?
ถ้าพูดง่าย ๆ มิวสิคัล (Musical Theatre) คือละครเวทีที่ผสมสามองค์ประกอบเข้าด้วยกัน ได้แก่ การแสดง การร้องเพลง และการเต้น โดยสามอย่างนี้ต้องทำงานร่วมกันเพื่อขับเคลื่อนเรื่องราวไปข้างหน้า ไม่ใช่แค่แทรกเพลงเข้ามาให้สวยงาม แต่ทุกบทเพลงต้องมีความหมายในการเล่าเรื่อง
ต่างจากละครโทรทัศน์ที่เราดูกันทุกวันตรงที่ทุกอย่างเกิดขึ้น "สด" บนเวทีต่อหน้าผู้ชม ไม่มีการถ่ายซ้ำ ไม่มีการตัดต่อ นักแสดงต้องทำให้ดีที่สุดในทุกรอบการแสดง ความกดดันนั้นสูงมาก แต่นั่นแหละคือเสน่ห์ที่ทำให้มิวสิคัลมีพลังงานที่หาไม่ได้จากสื่อใด
วงการมิวสิคัลไทยมาไกลแค่ไหนแล้ว?
หลายคนอาจนึกว่าละครเวทีมิวสิคัลในไทยเป็นเรื่องใหม่ แต่จริง ๆ แล้วไทยมีประวัติศาสตร์ด้านนี้มาหลายสิบปีแล้ว โดยเฉพาะการผลิตโดยค่ายใหญ่อย่าง Scenario ของคุณบอย ถกลเกียรติ วีรวรรณ ที่เป็นหนึ่งในผู้บุกเบิกมิวสิคัลระดับฟอร์มยักษ์ในบ้านเรา
ที่น่าสนใจคือกระแสมิวสิคัลไทยกำลังเติบโตขึ้นมากในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เห็นได้จากการที่โปรดักชันใหม่ ๆ ออกมาถี่ขึ้น และที่นั่งในโรงละครอย่าง "เมืองไทยรัชดาลัย เธียเตอร์" มักขายหมดอย่างรวดเร็ว สะท้อนให้เห็นว่าคนไทยพร้อมแล้วที่จะจ่ายเงินซื้อประสบการณ์การชมศิลปะสดในโรงละคร
ทำไมมิวสิคัลถึงยากกว่าการแสดงประเภทอื่น?
พี่สยามเคยมีโอกาสคุยกับคนในวงการละครเวทีหลายคน และสิ่งที่ทุกคนพูดตรงกันคือ มิวสิคัลนั้น "โหดที่สุด" ในบรรดาการแสดงสด เพราะนักแสดงต้องทำหลายอย่างพร้อมกัน ลองนึกภาพดูว่าขณะที่คุณกำลังร้องเพลงอยู่นั้น คุณต้องส่ง Emotion ให้ถูกต้อง ต้องจำ Choreography (ท่าเต้น) ให้แม่นยำ ต้องอยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้องบนเวที และต้องดูแลการหายใจเพื่อให้เสียงออกมาสวยด้วย ทั้งหมดนั้นเกิดขึ้นพร้อมกันในเวลาเดียว
- ทักษะร้องเพลง: ต้องร้องได้หลากหลายสไตล์ ตั้งแต่เพลงบัลลาดไปจนถึงเพลงสนุกสนาน โดยไม่มี Auto-tune ช่วย
- ทักษะการแสดง: ต้องถ่ายทอดอารมณ์ได้ชัดเจนแม้ผู้ชมนั่งอยู่ไกลถึงแถวหลัง
- ทักษะการเต้น: ต้องเต้นให้พร้อมเพรียงกับนักแสดงคนอื่น ๆ โดยไม่ให้กระทบกับการร้องและการแสดง
- ความทนทาน: บางโปรดักชันแสดงนานกว่า 2 ชั่วโมง นักแสดงต้องรักษาพลังงานและเสียงให้คงที่ตลอด
การดัดแปลงจากสื่อเดิมสู่มิวสิคัล ทำกันอย่างไร?
หนึ่งในเทรนด์ที่น่าสนใจของมิวสิคัลทั้งในไทยและต่างประเทศคือการนำเอาเรื่องราวที่คนรู้จักอยู่แล้วมาทำใหม่ในรูปแบบมิวสิคัล เช่น ที่ Broadway (เวทีละครชื่อดังที่นิวยอร์ก) ก็มีการดัดแปลงจากภาพยนตร์ดังอย่าง The Lion King, Aladdin หรือ Frozen มาเป็นมิวสิคัล
สำหรับไทย กระบวนการนี้ก็น่าสนใจไม่แพ้กัน การนำละครโทรทัศน์ยุค 90 ที่ผู้ชมมีความผูกพันอยู่แล้วมาทำเป็นมิวสิคัล เป็นกลยุทธ์ที่ชาญฉลาดทางการตลาด เพราะผู้ชมมี "ความคุ้นเคยทางอารมณ์" กับเรื่องราวอยู่ก่อนแล้ว แต่ในขณะเดียวกัน ทีมงานก็ต้องระวังไม่ให้เนื้อหาเดิมมาจำกัดความสร้างสรรค์มากเกินไปด้วย
"การดัดแปลงที่ดีคือการใช้เนื้อเรื่องเดิมเป็นโครงกระดูก แต่ใส่ชีวิตและมุมมองใหม่เข้าไปให้มันหายใจได้ในยุคสมัยปัจจุบัน"
ทำไมมิวสิคัลไทยถึงสำคัญต่อวงการบันเทิงและสังคม?
พี่สยามมองว่าการที่มิวสิคัลไทยโตขึ้นเรื่อย ๆ เป็นสัญญาณที่ดีหลายอย่างพร้อมกัน อย่างแรกคือมันสร้างพื้นที่ให้ศิลปินไทยได้พัฒนาทักษะแบบรอบด้านมากขึ้น เพราะในวงการละครเวทีนั้น ทุกอย่างต้องทำสดและทำได้จริง ไม่มีอะไรซ่อนได้
อย่างที่สองคือมิวสิคัลช่วยสร้างนิสัยการบริโภคศิลปะสดให้กับคนไทย ซึ่งในระยะยาวจะดีต่ออุตสาหกรรมสร้างสรรค์ในภาพรวม ตั้งแต่ผู้กำกับ นักแต่งเพลง นักออกแบบเวที นักออกแบบแสง ไปจนถึงช่างเทคนิค ทุกคนมีงานทำและมีพื้นที่แสดงฝีมือ
และอย่างที่สามซึ่งพี่สยามชอบมากคือมิวสิคัลมักเล่าเรื่องที่มีความหมายในสังคม ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการแข่งขัน ความทะเยอทะยาน ความรัก หรือการค้นหาตัวตน สิ่งเหล่านี้เชื่อมโยงกับชีวิตจริงของคนดู และนั่นคือพลังที่แท้จริงของศิลปะการแสดง
อยากเริ่มดูมิวสิคัลไทย เริ่มต้นยังไงดี?
สำหรับคนที่ยังไม่เคยดูมิวสิคัลและกำลังลังเลอยู่ พี่สยามมีคำแนะนำง่าย ๆ ดังนี้
- อย่ากลัวเรื่องราคา: บัตรมิวสิคัลไทยมีหลายราคาตั้งแต่ระดับกลาง ๆ ไปจนถึงระดับพรีเมียม ลองเริ่มจากที่นั่งราคากลางก่อนได้ เพราะโรงละครไทยมักออกแบบมาดีพอที่ทุกที่นั่งมองเห็นเวทีได้ชัด
- ศึกษาเรื่องก่อน: ถ้าเป็นการดัดแปลงจากเรื่องที่รู้จัก ลองทำความรู้จักกับตัวละครหลักก่อน จะช่วยให้เพลิดเพลินมากขึ้น
- ดูให้ครบจบในโรง: ต่างจากซีรีส์ที่กดหยุดพักได้ มิวสิคัลสดคือประสบการณ์ที่ต้องอยู่ครบ จงปิดโทรศัพท์และเปิดใจรับพลังงานจากเวที
- ติดตามข่าวการแสดงล่วงหน้า: โปรดักชันดี ๆ มักขายบัตรหมดเร็วมาก ติดตามเพจของโรงละครหรือบริษัทผู้จัดไว้เลยดีกว่า
มุมมองของพี่สยาม
พูดตรง ๆ เลยนะ พี่สยามตื่นเต้นกับการที่วงการมิวสิคัลไทยมาถึงจุดนี้มาก เพราะมันหมายความว่าคนไทยพร้อมแล้วที่จะลงทุนกับประสบการณ์ทางศิลปะ และศิลปินไทยก็พิสูจน์ให้เห็นซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่าสามารถทำสิ่งที่ยากและสวยงามบนเวทีได้ไม่แพ้ชาติไหนในโลก
ถ้าคุณยังไม่เคยดูมิวสิคัลสดในโรงละครมาก่อน พี่สยามอยากให้ลองสักครั้ง เพราะนั่นคือประสบการณ์ที่ยูทูบหรือสตรีมมิ่งไหน ๆ ก็ให้คุณไม่ได้ มันคือศิลปะที่มีชีวิต และมันจะเปลี่ยนวิธีที่คุณมองการแสดงไปตลอดกาล
