เกิดเพลิงไหม้สถานบันเทิง ทำอะไรได้บ้าง? คู่มือรอดชีวิตที่ทุกคนควรรู้ก่อนออกไปสนุก

พี่สยามนั่งอ่านข่าวเพลิงไหม้โรงเบียร์ย่านลาดพร้าวแล้วหัวใจหายวาบเลยจริง ๆ ครับ เพราะมีนักดนตรีในวงของนักร้องลูกทุ่งชื่อดังอย่าง ตั๊กแตน ชลดา อยู่ในเหตุการณ์ด้วย แถมรอดมาได้แค่เสี้ยววินาที — ก้าวออกมาก้าวเดียว ไฟก็ลุกท่วมตามหลังทันที

ถ้าเป็นพี่สยามเจอแบบนั้น... ยังนึกภาพไม่ออกเลยว่าจะทำยังไง แต่เหตุการณ์นี้ทำให้ต้องหยุดคิดว่า เราเองก็ไปสถานบันเทิง ผับ บาร์ หรือร้านอาหารที่มีวงดนตรีสดกันเป็นประจำ แต่เราเคยคิดเรื่องความปลอดภัยบ้างไหม?

วันนี้พี่สยามขอเปลี่ยนความสะเทือนใจจากข่าวนี้ให้กลายเป็นความรู้ที่เอาไว้ใช้ได้จริง เพราะการรู้วิธีรับมือไว้ก่อน อาจเป็นสิ่งที่ช่วยชีวิตได้จริง ๆ ครับ

ทำไมเพลิงไหม้ในสถานบันเทิงถึงอันตรายกว่าที่อื่น?

สถานบันเทิงมีปัจจัยที่ทำให้ไฟลุกลามเร็วและอันตรายกว่าอาคารทั่วไปหลายอย่างมากครับ ลองดูกัน:

แสงน้อย + เสียงดัง — เมื่อเกิดเหตุ คนจำนวนมากไม่ได้ยินสัญญาณเตือน หรือมองไม่เห็นทางออกเพราะแสงไฟจัดแจงสีสัน
คนแน่น — สถานที่ที่มีคนเยอะ การอพยพใช้เวลานานกว่า และเสี่ยงต่อการเหยียบกันในความโกลาหล
วัสดุติดไฟง่าย — โซฟา ผ้าม่าน ฉากตกแต่ง และสายไฟจำนวนมากคือเชื้อเพลิงชั้นดี
ควันเป็นตัวร้ายตัวจริง — ตามข้อมูลของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ผู้เสียชีวิตจากอัคคีภัยส่วนใหญ่เสียชีวิตจากการสูดควันพิษ ไม่ใช่จากเปลวไฟโดยตรง
ทางออกน้อยและซับซ้อน — บางร้านออกแบบให้ดูดีแต่ไม่ได้คิดเรื่องความปลอดภัย ทางออกฉุกเฉินถูกบล็อก หรือแม้แต่ล็อคกุญแจ

สัญญาณเตือนที่ต้องสังเกตตั้งแต่เข้าไปในสถานที่

นักดนตรีในเหตุการณ์นี้บอกว่า "เห็นควันดำโขมงก่อน" — นั่นคือสัญญาณที่ต้องตีความให้ถูก ไม่ใช่แค่นิ่งดูอยู่

สัญญาณอันตรายที่ต้องรีบออกทันที

กลิ่นไหม้ผิดปกติหรือควันสีเข้มลอยมา แม้จะบางก็ตาม
ไฟฟ้าดับกะทันหันพร้อมกันทั้งอาคาร
เสียงสัญญาณไฟไหม้ดังขึ้น (ไม่ว่าจะคิดว่าเป็นของปลอมหรือเปล่า)
คนรอบข้างเริ่มวิ่งหรือหน้าตาตื่นตกใจผิดปกติ
อุณหภูมิในห้องสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว

5 สิ่งที่ควรทำทันทีเมื่อเข้าสถานบันเทิง (ก่อนที่จะเกิดอะไรขึ้น)

วิธีรอดที่ดีที่สุดคือการเตรียมตัวไว้ก่อน ไม่ใช่ตอนไฟลุกแล้วค่อยคิด

1. สำรวจทางออกฉุกเฉินทันทีที่เข้าไป

ก่อนสั่งเครื่องดื่มหรือหาที่นั่ง ใช้เวลาแค่ 30 วินาทีมองหาป้าย "EXIT" หรือประตูหนีไฟ นับคร่าว ๆ ว่าห่างจากที่นั่งของเราแค่ไหน มีอะไรขวางทางบ้างไหม

2. นั่งใกล้ทางออกเสมอถ้าเป็นไปได้

ไม่จำเป็นต้องนั่งใกล้เวที เลือกที่นั่งที่อยู่ใกล้ประตูออกจะปลอดภัยกว่าในยามฉุกเฉิน

3. อย่าดื่มจนหมดสติ

พูดตรง ๆ เลยนะครับ ความสามารถในการตัดสินใจและวิ่งหนีลดลงมากเมื่อเมา สถิติอุบัติเหตุในสถานบันเทิงทั่วโลกชี้ว่าผู้ที่ได้รับบาดเจ็บหนักมักเป็นกลุ่มที่มึนเมา

4. รู้จักตำแหน่งถังดับเพลิง

มองหาถังดับเพลิง (กระบอกสีแดง) ที่มักแขวนอยู่ตามผนัง ถ้าไฟเพิ่งเริ่มและยังเล็กอยู่ อาจช่วยควบคุมได้ก่อนที่ไฟจะลุกลาม

5. เก็บโทรศัพท์ไว้ให้หยิบง่าย

ไม่ใช่เพื่อถ่ายวิดีโอนะครับ แต่เพื่อโทร 199 (ดับเพลิง) หรือ 1669 (กู้ชีพ) ได้ทันที

เมื่อเพลิงไหม้จริง ทำอะไรก่อน?

นักดนตรีในข่าวนี้รอดเพราะ "ฟังเพื่อน — ทิ้งของ — วิ่งออก" ทันที นั่นคือการตัดสินใจที่ถูกต้องที่สุดในวินาทีนั้น

"ตอนแรกเค้าจะกลับไปเอากีตาร์ แต่เพื่อนรอบข้างบอกว่าให้ทิ้งเลย ก็เลยก้าวออกมาเลยทันที" — ตั๊กแตน ชลดา เล่าถึงมือกีตาร์ในวง

ขั้นตอนที่ควรทำตามลำดับ:

ทิ้งของทุกอย่าง — กระเป๋า โทรศัพท์ อุปกรณ์ราคาแพง ชีวิตสำคัญกว่าทั้งนั้น
ก้มต่ำ — ควันพิษลอยขึ้นข้างบน อากาศที่ดีกว่าอยู่ใกล้พื้น
ใช้ผ้าปิดจมูกปาก — ถ้ามี ใช้ผ้าชุบน้ำ ถ้าไม่มีน้ำใช้ผ้าแห้งไปก่อน
ออกทางประตูฉุกเฉิน ไม่ใช่ลิฟต์ — ลิฟต์อาจหยุดกลางทางหรือกลายเป็นกับดัก
สัมผัสลูกบิดก่อนเปิดประตู — ถ้าร้อนมาก แสดงว่าอีกฝั่งมีไฟ ให้หาทางออกอื่น
ออกแล้วอย่ากลับเข้าไป — ไม่ว่าด้วยเหตุผลใดทั้งนั้น

น้ำใจในวงการดนตรี: บทเรียนเรื่องการช่วยเหลือกันหลังเหตุการณ์

สิ่งที่น่าประทับใจในข่าวนี้ไม่ใช่แค่การรอดชีวิต แต่คือน้ำใจของ ตั๊กแตน ชลดา ที่มอบเงินช่วยเหลือเบื้องต้น 100,000 บาท ให้กับมือกีตาร์ที่สูญเสียอุปกรณ์ทำมาหากินทั้งหมดไปในคืนเดียว

อุปกรณ์ดนตรีระดับมืออาชีพนั้นราคาไม่ใช่น้อย กีตาร์ดีหนึ่งตัวอาจมีมูลค่าตั้งแต่หลักหมื่นถึงหลักแสน ยังไม่รวมเอฟเฟกต์ สาย และอุปกรณ์ประกอบอื่น ๆ สำหรับนักดนตรีฟรีแลนซ์ที่ไม่มีประกันรายได้ เหตุการณ์แบบนี้คือการสูญเสียทุกอย่างในชั่วข้ามคืนจริง ๆ

มันเป็นเรื่องที่ชวนคิดว่า เราในฐานะบุคคลทั่วไปเองก็ควรมีแผนสำรองสำหรับวิกฤต ไม่ว่าจะเป็นประกันภัย กองทุนฉุกเฉิน หรือแม้แต่เครือข่ายคนที่ไว้ใจได้รอบข้าง เพราะเหตุการณ์ไม่คาดฝันเกิดขึ้นได้กับทุกคน